Werken als zelfstandige

Kan ik overal als zelfstandige werken?

Dankzij internet is het bij steeds meer beroepen of werkzaamheden mogelijk om op afstand te werken. Je wordt daarmee onafhankelijk van plaats en tijd ten opzichte van je afnemers. Dit heeft geleid tot de opkomst van de “digitale nomaden”. Zo biedt Estland bijvoorbeeld de mogelijkheid om met een volledig digitaal staatsburgerschap efficiënt een bedrijf op te richten en zakelijk actief te zijn in de EU. Zo kan je zonder in Estland of zelfs de EU te wonen, daar toch eenvoudig zakendoen.

In de Europese Unie is sprake van vrij verkeer van diensten, waardoor een burger mag wonen en werken in alle landen van de EU. Elders is vaak een werkvergunning noodzakelijk.

Welke belastingen zijn van toepassing?

Voor de inkomstenbelasting zijn als Nederlander die werkzaam is buiten eigen land verschillende opties mogelijk. Als je blijft wonen in Nederland, blijf je in Nederland belastingplichtig over je “wereldinkomen”. Woon je buiten Nederland maar krijg je nog inkomsten uit Nederland, dan ben je over het in Nederland verdiende inkomen belastingplichtig in Nederland. Maar als je geen inkomsten uit Nederland hebt en niet in Nederland woont, dan betaal je in Nederland geen inkomstenbelasting.

Of je in Nederland woont, wordt bepaald op basis van specifieke omstandigheden aan de hand van afspraken die zijn vastgelegd binnen de EU of via belastingverdragen met landen buiten de EU. Meestal is dit gebaseerd op een minimaal aantal dagen waarin je in een land verblijft. Door hier bewust mee om te gaan, kun je mogelijk een voordeel halen door gebruik te maken van de tariefverschillen in de verschillende landen.

Omzetbelasting bij grensoverschrijdende diensten is ook een aandachtspunt. In principe moet omzetbelasting afgedragen worden in het land waar de afnemer van de dienst is gevestigd. Als afnemer en dienstverlener beide in de EU zijn gevestigd is dat relatief makkelijk voor de dienstverlener: de afnemer dient dan de omzetbelasting aan te geven en af te dragen. Bij grensoverschrijdende diensten naar landen buiten de EU is het bewerkelijker voor de dienstverlener: daarvoor moet de dienstverlener in het betreffende land buiten de EU zich registreren bij de fiscus en de omzetbelasting zelf aangeven en afdragen.

Hoe zit het met mijn pensioen en met mijn zorgverzekering?

Pensioenopbouw vindt in Nederland plaats in drie pijlers. De eerste pijler is de AOW. De tweede pijler is pensioenopbouw via de werkgever en zorgt voor een aanvullend pensioen voor werknemers in loondienst. De derde pijler betreft individuele aanvullende pensioenvoorzieningen. Deze pijler is relevant voor een zelfstandige, die gedurende de periode als zelfstandige geen pensioen in de tweede pijler opbouwt.

Bij vertrek naar het buitenland word je recht op AOW verlaagd naar rato van het aantal jaren dat je tot je pensioengerechtigde leeftijd buiten Nederland verblijft. Woon je in die jaren in een ander EU-land, dan gelden speciale afspraken ter bescherming van de inwoners en bouw je daar wel aan het recht op een ouderdomspensioen. Woon je buiten de EU, dan is de situatie per land verschillend. Om te zorgen dat je altijd in staat bent om voldoende basispensioen op te bouwen, bestaat de mogelijkheid om vanuit het buitenland een vrijwillige premie te betalen en daarmee de ontbrekende Algemene Ouderdomswet-opbouw bij te spijzen.

Een verplichte zorgverzekering dient in EU-verband te worden afgesloten in het land waarin de zelfstandige woont, als tenminste 25% van de werkzaamheden in het woonland wordt verricht. Is dat niet het geval, dan dient de verzekering te worden afgesloten in het land wat als middelpunt van de werkzaamheden kan worden aangemerkt. Met veel andere landen zijn verdragen gesloten op het gebied van sociale verzekeringen, maar de gevolgen voor de zorgverzekering zijn verschillend. Laat je hierover goed informeren en houd er ook rekening mee dat de verzekeringsdekking af kan wijken van wat je in Nederland gewend bent.

Uit bovenstaande blijkt dat werken in het buitenland als zelfstandige de nodige aandachtspunten kent. Vraagstukken met betrekking tot belastingen, zorgverzekeringen en pensioenen zijn voor de meeste mensen geen dagelijkse kost, dus is het raadzaam je hierop grondig voor te bereiden en waar nodig te laten adviseren en eventueel een tweede mening te vragen bij een specialist. Registreer je ook op onze nieuwsbrief om nog meer nieuws over werken in het buitenland te ontvangen!